Ochrona prawna inwestycji na Ukrainie
Ostatnimi laty organy władzy państwowej na Ukrainie starają się o podwyższenie poziomu obrony praw inwestorów na Ukrainie. Praca w tym kierunku jest i nadal będzie kontynuowana zgodnie z deklarowanymi zamiarami. Postęp w tej kwestii jest wysoko oceniany przez ekspertów, jednak wskazują oni również na kierunki, które potrzebują bardziej skutecznych działań.
W dniu dzisiejszym istnieją już różne schematy i sposoby, pozwalające na zmniejszenie ryzyka inwestowania na Ukrainie. W celu bardziej efektywnego ich stosowania należy analizować aktualną sytuację dokonania inwestycji, prowadzenia działalności gospodarczej oraz planowane wyjście z inwestycji.
Jak zmniejszyć ryzyko inwestycji na Ukrainie?
Jednak zalecamy zwrócić uwagę na kolejne możliwości, które mogą sprawić, iż inwestowanie na Ukrainie będzie bardziej bezpiecznym:
✔ weryfikacja partnera lokalnego w celu podjęcia decyzji o wspólnej inwestycji, ustalenia odpowiednich warunków współpracy (np. zawarcie umowy założycielskiej (w prawie ukraińskim zwanej „korporatywny dogovir”) etc.
✔ monitoring partnera lokalnego w trakcie wykonania zobowiązań przy wspólnej działalności inwestycyjne w celu identyfikacji czynników, będących ryzykiem dla inwestycji we właściwym czasie, ocena możliwości ich wystąpienia oraz odpowiednia reakcja na takie czynniki etc.
✔ weryfikacja stanu prawnego obiektu inwestowania w celu podjęcia decyzji o dokonaniu inwestycji (np. kupna udziału, mienia etc.), ustalenie trybu oraz warunków przeprowadzenia transakcji inwestycyjnej etc.
✔ korzystanie z możliwości ustalenia warunków współpracy z partnerem ukraińskim nie tylko w statucie spółki czy w umowie o kupno udziału, ale również w umowie założycielskiej (w prawie ukraińskim „korporatywny dogovir”), z wykorzystanie stosownych przypisów, które dotyczą ewentualnego rozstrzygnięcia sporów inwestycyjnych;
✔ wprowadzenie efektywnych ograniczeń w celu niedopuszczenia straty udziału w spółce wbrew woli inwestora (np. wprowadzenia zakazu przeniesienia prawa własności na udział w spółce etc.);
✔ korzystanie z obecnych możliwości zabezpieczenia zobowiązań oraz przeniesienia rozstrzygnięcia ewentualnych sporów inwestycyjnych do sądów oraz arbitraży w innych państwach;
✔ wprowadzenia efektywnych ograniczeń dla kierownictwa spółki w celu niedopuszczenia straty pieniędzy lub mienia (np. wprowadzenie odpowiednich ograniczeń do rejestrów państwowych, stosowanie dwóch podpisów na dokumentach oraz dla dokonania przelewu pieniędzy);
✔ korzystanie z możliwości uzyskania w krótkim terminie informacji o dokonaniu czynności dotyczących spółki lub nieruchomości, posiadanych przez inwestora, w celu szybkiego wznowienia praw inwestora jeżeli owe zostały zmienione bez zgody inwestora;
✔ wykorzystanie oferowanych przez przepisy prawne możliwości ochrony praw inwestora (np. zaskarżenie działalności organów państwowych do sądów, organów nadzorujących, komisji rządowych, w tym do komisji do ochrony praw biznesu) oraz korzystanie z mechanizmów ochrony praw inwestorów ustalonych przez umowy międzynarodowe, które zobowiązują na Ukrainie etc.
Oczywiście, wyżej wspomniane schematy obrony praw inwestorów na Ukrainie nie są opisane szczegółowo i wyczerpująco.
Poza tym, zadeklarowane intencje władz ukraińskich przewidują dynamiczne wprowadzanie krok po kroku nowych narzędzi i sposobów, które będą mogły zrobić proces inwestowania na Ukrainie jeszcze bardziej bezpiecznym i dostępnym zarówno dla obecnych, jak i nowych inwestorów gospodarki ukraińskiej. Eksperci AGENSTI LEGAL&TAX chętnie udzielą odpowiedzi na pytania, które powstały po zapoznaniu się z artykułem.
Jak ubezpieczyć inwestycję od ryzyka wojennego?
| Instrument | Dla kogo | Co obejmuje |
|---|---|---|
| KUKE wspólnie z MIGA (Grupa Banku Światowego) | polskie firmy i podmioty inwestujące na Ukrainie przez Polskę | ryzyka handlowe, polityczne i siłę wyższą (KUKE) |
| Ukraińska Agencja Kredytów Eksportowych (ECA) | inwestorzy z co najmniej 10% udziałem w projekcie na Ukrainie | ryzyko wojenne (UkraineInvest) |
| MIGA, DFC (USA) | duże projekty infrastrukturalne i strategiczne | ryzyka polityczne i wojenne |
| Ubezpieczyciele prywatni (np. ARX) | zakłady, magazyny, budowy, nieruchomości komercyjne | szkody fizyczne od ataków rakiet i dronów, limit do 50 mln USD |
Dostępność, koszt i warunki polis zależą od projektu – warto zaplanować ubezpieczenie przed decyzją inwestycyjną.
AGENSTI LEGAL&TAX jest firmą specjalizująca się w obsługiwaniu biznesu na Ukrainie. Eksperci AGENSTI LEGAL&TAX pomagają w trakcie eksportu, importu, kooperacji, działalności biura R&D oraz inwestycji na Ukrainie. AGENSTI LEGAL&TAX oferują obsługę prawną, doradztwo podatkowe, usługi adwokata oraz obsługę księgowości.
Najczęściej zadawane pytania
Jak zmniejszyć ryzyko inwestycji na Ukrainie?
Zweryfikuj lokalnego partnera i obiekt inwestycji, zawrzyj umowę założycielską, ogranicz możliwość zbycia udziałów i uprawnienia zarządu, a spory przenieś do sądów lub arbitrażu za granicą.
Po co zawierać umowę założycielską (korporatywny dogowir)?
Pozwala ustalić warunki współpracy z partnerem ukraińskim szerzej niż statut czy umowa kupna udziałów – w tym zasady rozstrzygania sporów inwestycyjnych.
Jak zabezpieczyć udział w spółce przed utratą?
Wprowadzając skuteczne ograniczenia, np. zakaz przeniesienia własności udziału bez zgody inwestora.
Jak kontrolować zarząd ukraińskiej spółki?
Przez ograniczenia uprawnień kierownictwa, np. wymóg dwóch podpisów na dokumentach i przelewach oraz odpowiednie wpisy w rejestrach państwowych.
Gdzie inwestor może się bronić przed działaniami organów państwowych?
W sądzie, przed organami nadzoru i komisjami rządowymi, w tym ds. ochrony praw biznesu, a także w ramach mechanizmów z umów międzynarodowych wiążących Ukrainę.