Biuro R&D na Ukrainie: podstawowe kroki, niezbędne do otwarcia biura
Według badania DOU w grudniu 2021 r. na Ukrainie pracowało około 252 tys. specjalistów IT (DOU). Mimo wojny branża utrzymała zatrudnienie: 50 największych firm IT zatrudniało w lipcu 2025 r. 79,1 tys. specjalistów (ranking DOU, dev.ua). Nowsze dane potwierdzają stabilizację:
| Wskaźnik | Wartość | Źródło |
|---|---|---|
| Liczba specjalistów IT na Ukrainie | ok. 300 tys. (szacunek DOU, kwiecień 2025 r.) | DOU |
| Zatrudnienie w 50 największych firmach IT | ok. 79 tys. specjalistów w I półroczu 2026 r. (–0,7%; poziom stabilny od półtora roku) | ranking DOU, dev.ua, 08.2026 |
| Eksport usług IT | ok. 6,66 mld USD w 2025 r. (+3,3% r/r; dane NBU) | dtkt.ua, 02.2026 |
| Firmy w specjalnym reżimie podatkowo-prawnym Diia.City | ponad 4 600 firm, ok. 217 tys. specjalistów (10.2026) | dev.ua, 10.2026 |
Szacunki DOU dotyczą całej branży IT (nie wyłącznie działalności badawczo-rozwojowej) i różnią się metodologią od statystyki państwowej.
Swoje biura R&D na Ukrainie prowadziły m.in. Samsung R&D Institute, Google, Amazon, Oracle, NEC, Boeing i Bolt (dane sprzed 2022 r.) – przed otwarciem biura warto sprawdzić aktualny status i skalę obecności poszczególnych firm.
Poniżej zamieszczamy opis podstawowych kroków, niezbędnych do planowania otwarcia biura R&D na Ukrainie.
Jak zrekrutować pracowników i wybrać formę organizacji biura R&D?
Według różnych dostępnych badań głównym sposobem na znalezienie pracowników zespołu R&D jest ich rekrutowane przez centralę za pomocą komunikacji osobistej oraz sieci społecznościowych (przede wszystkim LinkedIn). W niektórych przypadkach rekrutacja jest zlecana firmom, z którymi centrala już współpracowała wcześniej, a także lokalnym firmom działającym na rynku ukraińskim.
Jedną z opcji organizacji pracy ze zdalnym zespołem R&D jest rejestracja osoby prawnej na Ukrainie. Optymalną pod względem organizacji, kosztów i podatków, a także najbardziej rozpowszechnioną formą osoby prawnej jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Więcej informacji na temat utworzenia Sp. z o.o. na Ukrainie można uzyskać na stronie Inwestycje na Ukrainie : założenie firmy.
Jednak w przypadku małych biur R&D, a także na początkowych etapach działalności biura R&D, kiedy nie ma jeszcze potrzeby rejestracji osoby prawnej na Ukrainie, zdalna obsługa centrali na podstawie umów z zespołem specjalistów IT zarejestrowanych jako przedsiębiorcy może być bardziej optymalna pod względem ekonomii. Taka praktyka na Ukrainie jest również rozpowszechniona.
Jak wynająć biuro i zorganizować usługi towarzyszące?
Najczęstszą formą uzyskania biura jest wynajem pomieszczenia. Warunki najmu są uzgadniane przez strony i ustalane w umowie pisemnej. W przypadku wynajmu na okres dłuższy niż 3 lata - umowa musi zostać poświadczona przez notariusza.
Co dotyczy zapewnienia takich towarzyszących usług organizacyjnych jak sprzątanie biur, prowadzenie księgowości i sprawozdawczości, usługi tłumacza, doradztwo podatkowe i prawne itp., zlecanie ich outsourcingu może się okazać bardziej korzystnym.
Pracę zdalnego zespołu biura R&D można również zorganizować w sposób, nie wymagający wynajmu biura i zapewnienia usług organizacyjnych, które są związane z jego utrzymywaniem.
Jak zatrudnić pracowników biura R&D i uzyskać zezwolenie na pracę?
W większości przypadków warunki współpracy z pracownikami biura R&D powinno się określić w umowie pisemnej. Ukraińskie prawo pracy mówi, jeżeli można tak powiedzieć, bardziej „o pracowniku”, więc umowa o pracę jest narzędziem o ograniczonym potencjale do regulowania stosunków w dziedzinie IT. Alternatywą może być zawarcie kilku umów w celu rozwiązania różnych aspektów współpracy lub zorganizowanie relacji z zespołem specjalistów IT poza zakresem prawa pracy.
Jeżeli dyrektor lub pracownicy biura R&D są cudzoziemcami, konieczne jest uzyskanie zezwolenia na pracę oraz odpowiedniego rodzaju wizy. Więcej informacji na temat zatrudnienia na Ukrainie można odnaleźć na stronie Inwestycje na Ukrainie : zatrudnienie pracowników.
Dlaczego potrzebne są umowy o poufności (NDA)?
Współpraca z zespołem biura R&D obejmuje wymianę informacji, w tym danych osobowych i innych danych, klasyfikowanych przez ustawodawstwo Ukrainy jako informacje poufne i tajemnice handlowe. Ustawodawstwo ukraińskie zapewnia ochronę prawną takich informacji. W tym celu konieczne jest zatwierdzenie dokumentów wewnętrznych dla biura R&D, a także zawarcie odpowiednich umów z biurem R&D, w tym z członkami zespołu biura R&D.
Jak zabezpieczyć prawa własności intelektualnej?
W wyniku pracy zespołu biura R&D z reguły powstają przedmioty własności intelektualnej, na przykład programy komputerowe. Ustawodawstwo Ukrainy przewiduje ochronę praw właścicieli przedmiotów własności intelektualnej. Autorami takich obiektów są członkowie zespołu biura R&D. W celu uzyskania prawa własności intelektualnej na nie przez centralę, należy przewidzieć odpowiednie warunki w umowach z biurem R&D, w tym: z członkami zespołu biura R&D. Więcej informacji na temat praw właściciela znaku towarowego na Ukrainie można odnaleźć na stronie Obrona praw właściciela znaku towarowego na Ukrainie .
Jakie dokumenty wewnętrzne przygotować?
Zwykle w momencie zakładania biura R&D w centrali znajduje się szereg dokumentów regulujących różne aspekty jego działalności (wymiana danych, bezpieczeństwo, ochrona informacji itp.). W celu rozpowszechnienia niektórych standardów pracy w centrali na pracę biura R&D może być konieczne wprowadzenie zmian do wewnętrznych dokumentów centrali a także określenie standardów pracy biura R&D w jego dokumentach wewnętrznych, umowach podpisywanych z biurem R&D oraz dokumentach, podpisywanych z członkami zespołu biura R&D.
Ponadto, aby zespół biura R&D mógł pracować zgodnie z centralą, należy zapewnić jego członkom dostęp do oprogramowania i baz danych używanych przez centralę (programy do ustawiania i wykonywania zadań, komunikacji i wymiany danymi itp.). Aby umożliwić dostęp zespołowi biura R&D do korzystania z takiego oprogramowania, może być konieczna zmiana umów podpisanych przez centralę z właścicielami wspomnianego oprogramowania, a także określenie warunków korzystania z oprogramowania dla pracowników biura R&D w jego dokumentach wewnętrznych, umowach podpisanych z biurem R&D i dokumentach, które podpisywane są z członkami zespołu biura R&D.
Oczywiście podane informacje nie obejmują wszystkich szczegółów, związanych z założeniem biura R&D na Ukrainie. Mamy nadzieję, że powyższe informacje pomogły uzyskać ogólne zrozumienie kroków, jakie należy zrobić, aby otworzyć biuro R&D na Ukrainie oraz niektórych szczegółów prawnych, które są ważne w celu zapewnienia bezpiecznej działalności biura R&D na Ukrainie. Eksperci AGENSTI LEGAL&TAX chętnie udzielą odpowiedzi na pytania, które powstały po zapoznaniu się z artykułem.
AGENSTI LEGAL&TAX jest firmą specjalizująca się w obsługiwaniu biznesu na Ukrainie. Eksperci AGENSTI LEGAL&TAX pomagają w trakcie eksportu, importu, kooperacji, działalności biura R&D oraz inwestycji na Ukrainie. AGENSTI LEGAL&TAX oferują obsługę prawną, doradztwo podatkowe, usługi adwokata oraz obsługę księgowości.
Najczęściej zadawane pytania
Jaką formę prawną wybrać dla biura R&D na Ukrainie?
Najczęściej spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością (TOW). W małych zespołach i na początku działalności korzystniejsze bywa zlecanie pracy specjalistom IT zarejestrowanym jako przedsiębiorcy.
Czy umowę najmu biura trzeba poświadczyć notarialnie?
Tak, jeśli najem trwa dłużej niż 3 lata.
Czy programistów trzeba zatrudniać na umowę o pracę?
Nie zawsze. Ukraińskie prawo pracy słabo pasuje do branży IT, dlatego stosuje się kilka umów regulujących różne aspekty współpracy lub relacje poza prawem pracy.
Jak zapewnić, że kod stworzony na Ukrainie należy do centrali?
Autorami są członkowie zespołu, więc przeniesienie praw własności intelektualnej na centralę trzeba przewidzieć w umowach z biurem i z każdym członkiem zespołu.
Czy cudzoziemiec może pracować w biurze R&D na Ukrainie?
Tak, ale dyrektor lub pracownik-cudzoziemiec potrzebuje zezwolenia na pracę i odpowiedniej wizy.