Wyjście z inwestycji na Ukrainie – co powinien wiedzieć polski inwestor?

Decyzja o zakończeniu działalności na rynku ukraińskim może wynikać ze zmiany strategii biznesowej, konfliktu ze wspólnikiem, pogorszenia wyników finansowych, ograniczenia działalności albo potrzeby przeniesienia kapitału na inny rynek.

Dlaczego wyjście z inwestycji na Ukrainie wymaga indywidualnej strategii?

W praktyce polski inwestor musi rozwiązać kilka odrębnych problemów. Pierwszy dotyczy zakończenia udziału w ukraińskiej spółce. Drugi – rozliczenia wartości inwestycji. Trzeci – opodatkowania uzyskanych środków i możliwości ich transferu do Polski.

Nie zawsze te kwestie można rozwiązać jednocześnie. Sprzedaż udziałów nie oznacza automatycznie, że środki będą mogły zostać swobodnie przelane za granicę. Podobnie formalne zakończenie udziału w spółce nie gwarantuje szybkiego otrzymania należnych pieniędzy.

Dodatkowym czynnikiem pozostaje sytuacja związana z wojną. Może ona wpływać na wartość aktywów, dostęp do dokumentacji, działalność przedsiębiorstwa, relacje z kontrahentami i możliwość realizacji zobowiązań.

Jakie możliwości wyjścia z ukraińskiej spółki ma polski inwestor?

W przypadku ukraińskiej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (ukr. TOW) można rozważyć kilka podstawowych rozwiązań.

Sprzedaż udziałów. Inwestor może sprzedać swoje udziały innemu wspólnikowi lub osobie trzeciej. Należy jednak uwzględnić postanowienia statutu, ewentualne ograniczenia w rozporządzaniu udziałami oraz prawa pozostałych wspólników.

Wystąpienie ze spółki. Ukraińskie prawo przewiduje możliwość wystąpienia wspólnika z TOW. Wspólnik posiadający mniej niż 50% udziałów może co do zasady wystąpić bez zgody pozostałych wspólników. W przypadku udziału wynoszącego co najmniej 50% zasadniczo wymagana jest ich zgoda, chyba że statut przewiduje wyjątek.

Sprzedaż przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części aktywów. W niektórych sytuacjach bardziej odpowiednie może być zbycie określonych składników majątku lub działalności operacyjnej, a nie samych udziałów. Taka konstrukcja wymaga jednak osobnej oceny prawnej i podatkowej.

Każdy z tych wariantów prowadzi do innych konsekwencji. Nie należy utożsamiać sprzedaży udziałów, wystąpienia wspólnika i sprzedaży aktywów spółki. O samej procedurze wystąpienia wspólnika oraz sprzedaży udziałów piszemy szerzej w artykule „Wyjście z inwestycji na Ukrainie: sprzedaż, likwidacja i wypłata kapitału”.

Podstawa prawna: ustawa Ukrainy „O towarzystwach z ograniczoną i dodatkową odpowiedzialnością” (zakon.rada.gov.ua, Ustawa nr 2275-VIII).

Jakie ryzyka mogą utrudnić wyjście z inwestycji?

Jednym z najważniejszych zagadnień jest rzeczywista wartość udziałów. Wartość nominalna udziału w kapitale zakładowym nie musi odpowiadać wartości ekonomicznej inwestycji. Znaczenie mają między innymi aktywa, zadłużenie, wyniki finansowe, zobowiązania podatkowe i potencjalne spory.

Istotne mogą być również relacje między wspólnikami. Konflikt dotyczący ceny, sposobu rozliczenia lub przyszłości przedsiębiorstwa może utrudnić zawarcie transakcji. W takich przypadkach znaczenie mają statut, umowy korporacyjne i dokumentacja wcześniejszych decyzji.

Osobnej analizy wymagają zobowiązania spółki. Kredyty, poręczenia, zastawy, zaległości podatkowe czy postępowania sądowe mogą wpływać na zainteresowanie potencjalnego nabywcy i ostateczny wynik finansowy inwestora. Jeśli zobowiązania spółki przewyższają jej majątek, sprzedaż udziałów może okazać się trudna lub niemożliwa do przeprowadzenia na satysfakcjonujących warunkach – w takiej sytuacji alternatywą bywa postępowanie upadłościowe, opisane w artykule o postępowaniu upadłościowym na Ukrainie.

Jak wojna wpływa na wyjście z inwestycji?

Stan wojenny nie oznacza automatycznego zawieszenia praw wspólników ukraińskich spółek. Może jednak istotnie utrudniać realizację planowanego wyjścia.

Przedsiębiorstwo może posiadać aktywa na terenach objętych działaniami wojennymi lub okupacją, utracić dostęp do dokumentacji albo czasowo zaprzestać działalności. Potencjalny nabywca może uwzględniać te czynniki w wycenie i warunkach transakcji.

W przypadku likwidacji dodatkowe znaczenie ma możliwość ustalenia rzeczywistego stanu majątku i zobowiązań oraz przeprowadzenia rozliczeń z wierzycielami.

Warto również pamiętać, że sama wojna nie powoduje automatycznego wygaśnięcia zobowiązań umownych. Każdą sytuację należy oceniać w świetle konkretnych umów i okoliczności, a ochronę inwestycji przed ryzykiem wojennym (w tym możliwości ubezpieczenia) omawiamy w osobnym artykule.

Jakie znaczenie mają podatki w Polsce i na Ukrainie?

Wyjście z inwestycji może powodować konsekwencje podatkowe w obu państwach. Ich zakres zależy między innymi od tego, czy inwestorem jest osoba fizyczna, czy polska spółka, gdzie znajduje się rezydencja podatkowa oraz jaki rodzaj dochodu powstaje.

Inaczej należy analizować przychód ze sprzedaży udziałów, inaczej dywidendy, a jeszcze inaczej środki otrzymane w związku z wystąpieniem ze spółki lub jej likwidacją – te różnice, wraz z konkretnymi stawkami podatku u źródła od dywidendy, opisujemy w artykule „Wyjście z inwestycji na Ukrainie”.

W przypadku polskiego rezydenta podatkowego konieczne jest uwzględnienie polskich przepisów oraz polsko-ukraińskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Nie oznacza to jednak, że każda operacja będzie opodatkowana w ten sam sposób albo że zastosowanie umowy automatycznie wyeliminuje obowiązki podatkowe.

Podstawa: polsko-ukraińska umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania z 12 stycznia 1993 r. (ISAP). Szerzej o unikaniu podwójnego opodatkowania piszemy też w artykule o podatkach i strefie wolnego handlu z UE.

Dlaczego warto zaplanować wyjście z inwestycji przed rozpoczęciem formalności?

Kolejność podejmowanych decyzji może mieć istotne znaczenie dla wyniku całej operacji. Rozwiązanie korzystne z punktu widzenia prawa korporacyjnego nie zawsze będzie optymalne podatkowo lub finansowo.

Dlatego przed podjęciem działań warto przeanalizować strukturę własności, dokumenty spółki, jej sytuację finansową, możliwe warianty transakcji i ograniczenia dotyczące transferu środków.

AGENSTI wspiera polskich inwestorów w analizie i realizacji procesów wyjścia z ukraińskiego biznesu. Zakres wsparcia może obejmować ocenę możliwości sprzedaży udziałów, wystąpienia wspólnika, likwidacji spółki, konsekwencji podatkowych oraz możliwości odzyskania i transferu kapitału – szerzej o zakresie tej usługi na stronie „Wyjście z inwestycji na Ukrainie”.

Eksperci AGENSTI LEGAL&TAX chętnie udzielą odpowiedzi na pytania, które powstały po zapoznaniu się z artykułem.

AGENSTI LEGAL&TAX jest firmą specjalizująca się w obsługiwaniu biznesu na Ukrainie. Eksperci AGENSTI LEGAL&TAX pomagają w trakcie eksportu, importu, kooperacji, działalności biura R&D, inwestycji oraz wyjścia z inwestycji na Ukrainie. AGENSTI LEGAL&TAX oferują obsługę prawną, doradztwo podatkowe, usługi adwokata oraz obsługę księgowości.

Najczęściej zadawane pytania

Czy polski inwestor może sprzedać udziały w ukraińskiej spółce?

Tak. Możliwość sprzedaży zależy jednak od przepisów ukraińskich, statutu spółki, praw pozostałych wspólników i warunków transakcji.

Czy wspólnik posiadający 50% udziałów może samodzielnie wystąpić ze spółki?

Co do zasady potrzebuje zgody pozostałych wspólników. Wyjątek może wynikać z odpowiedniego postanowienia statutu.

Czy sprzedaż udziałów oznacza automatyczne odzyskanie całej inwestycji?

Nie. Otrzymana cena zależy od warunków transakcji i wartości udziałów, a możliwość transferu środków za granicę wymaga odrębnej oceny.

Czy wojna uniemożliwia sprzedaż ukraińskiej spółki?

Nie automatycznie. Może jednak wpływać na wycenę, dostęp do dokumentów i aktywów oraz zainteresowanie potencjalnych nabywców.

Czy polski inwestor musi rozliczyć podatek w Polsce?

Może mieć taki obowiązek. Zależy to od jego statusu podatkowego, rodzaju dochodu i właściwych przepisów krajowych oraz umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Czy AGENSTI może pomóc w całym procesie wyjścia?

AGENSTI może wspierać inwestora w analizie prawnej i podatkowej, wyborze scenariusza oraz koordynacji działań związanych z zakończeniem inwestycji.

Aby otrzymywać w pierwszej kolejności powiadomienia o nowych artykułach i zmianach spowodowanych zmianami przepisów, subskrybuj wysyłkę e-mail.

Materiał ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w konkretnej sprawie. Korzystanie z artykułu jest dozwolone pod warunkiem rozpowszechnienia w Internecie części artykułu (nie więcej niż 25 procent) z linkiem dofollow do strony artykułu.

Copyright © 2026 Agencja wsparcia handlu i inwestycji Sp. z o.o.